1. Ứng dụng xét nghiệm D-Dimer ở ​​bệnh nhân COVID-19: Về bản chất, COVID-19 là một bệnh lý huyết khối do rối loạn miễn dịch gây ra, với phản ứng viêm lan tỏa và huyết khối vi mạch ở phổi. Có báo cáo cho thấy hơn 20% bệnh nhân nhập viện mắc huyết khối tĩnh mạch (VTE) do COVID-19.

• Nồng độ D-dimer khi nhập viện là yếu tố dự báo độc lập về tỷ lệ tử vong trong bệnh viện và giúp sàng lọc những bệnh nhân có nguy cơ cao. Hiện nay, D-dimer đã trở thành một trong những tiêu chí sàng lọc quan trọng đối với bệnh nhân COVID-19 khi nhập viện.

• Xét nghiệm D-Dimer có thể được sử dụng để hướng dẫn việc bắt đầu điều trị chống đông máu bằng heparin ở bệnh nhân COVID-19. Đã có báo cáo cho thấy ở những bệnh nhân có nồng độ D-Dimer ≥ 6-7 lần giới hạn trên của phạm vi tham chiếu, việc bắt đầu điều trị chống đông máu bằng heparin có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị.

• Theo dõi động học nồng độ D-Dimer có thể được sử dụng để đánh giá sự xuất hiện của huyết khối tĩnh mạch (VTE) ở bệnh nhân mắc COVID-19.

• Xét nghiệm D-Dimer, có thể được sử dụng để đánh giá kết quả của COVID-19.

• Theo dõi nồng độ D-Dimer: Khi phải đưa ra quyết định về phương pháp điều trị bệnh, liệu D-Dimer có thể cung cấp thông tin tham khảo nào đó không? Hiện có nhiều thử nghiệm lâm sàng ở nước ngoài đang được theo dõi.

2. Theo dõi động học D-Dimer dự đoán sự hình thành huyết khối tĩnh mạch:

Như đã đề cập ở trên, thời gian bán hủy của D-Dimer là 7-8 giờ. Chính nhờ đặc điểm này mà D-Dimer có thể theo dõi và dự đoán động thái hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu (VTE). Đối với tình trạng tăng đông máu thoáng qua hoặc vi huyết khối, D-Dimer sẽ tăng nhẹ rồi giảm nhanh. Khi có sự hình thành huyết khối mới kéo dài trong cơ thể, D-Dimer trong cơ thể sẽ tiếp tục tăng, cho thấy đường cong tăng hình đỉnh. Đối với những người có nguy cơ huyết khối cao, chẳng hạn như các trường hợp cấp tính và nặng, bệnh nhân sau phẫu thuật, v.v., nếu mức D-Dimer tăng nhanh, cần cảnh giác với khả năng bị huyết khối. Trong "Đồng thuận chuyên gia về sàng lọc và điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu ở bệnh nhân chấn thương chỉnh hình", khuyến cáo rằng bệnh nhân có nguy cơ trung bình và cao sau phẫu thuật chỉnh hình nên theo dõi động thái thay đổi của D-Dimer mỗi 48 giờ. Cần thực hiện các xét nghiệm hình ảnh kịp thời để kiểm tra DVT.

3. D-Dimer như một chỉ số tiên lượng cho nhiều bệnh khác nhau:

Do mối liên hệ mật thiết giữa hệ thống đông máu và tình trạng viêm nhiễm, tổn thương nội mô, v.v., sự tăng cao nồng độ D-Dimer cũng thường được quan sát thấy trong một số bệnh không do huyết khối như nhiễm trùng, phẫu thuật hoặc chấn thương, suy tim và u ác tính. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiên lượng xấu phổ biến nhất của những bệnh này là huyết khối, đông máu nội mạch lan tỏa (DIC), v.v. Hầu hết các biến chứng này đều là những bệnh hoặc tình trạng liên quan phổ biến nhất gây ra sự tăng cao nồng độ D-Dimer. Do đó, D-Dimer có thể được sử dụng như một chỉ số đánh giá toàn diện và nhạy cảm đối với các bệnh lý.

• Đối với bệnh nhân ung thư, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ sống sót từ 1-3 năm của bệnh nhân ung thư ác tính có nồng độ D-Dimer cao thấp hơn đáng kể so với bệnh nhân có nồng độ D-Dimer bình thường. D-Dimer có thể được sử dụng như một chỉ số để đánh giá tiên lượng của bệnh nhân ung thư ác tính.

• Đối với bệnh nhân VTE, nhiều nghiên cứu đã xác nhận rằng bệnh nhân VTE có kết quả D-Dimer dương tính có nguy cơ tái phát huyết khối cao gấp 2-3 lần trong quá trình điều trị chống đông máu so với bệnh nhân có kết quả D-Dimer âm tính. Một phân tích tổng hợp khác bao gồm 7 nghiên cứu với tổng số 1818 đối tượng cho thấy, D-Dimer bất thường là một trong những yếu tố dự báo chính về sự tái phát huyết khối ở bệnh nhân VTE, và D-Dimer đã được đưa vào nhiều mô hình dự đoán nguy cơ tái phát VTE.

• Đối với bệnh nhân thay van tim cơ học (MHVR), một nghiên cứu theo dõi dài hạn trên 618 đối tượng cho thấy nguy cơ biến cố bất lợi ở những bệnh nhân có nồng độ D-Dimer bất thường trong quá trình điều trị bằng warfarin sau MHVR cao gấp khoảng 5 lần so với bệnh nhân bình thường. Phân tích tương quan đa biến đã xác nhận rằng nồng độ D-Dimer là yếu tố dự báo độc lập về các biến cố huyết khối hoặc tim mạch trong quá trình điều trị chống đông máu.

• Đối với bệnh nhân rung nhĩ (AF), D-Dimer có thể dự đoán các biến cố huyết khối và biến cố tim mạch trong quá trình điều trị chống đông máu đường uống. Một nghiên cứu tiền cứu trên 269 bệnh nhân rung nhĩ được theo dõi trong khoảng 2 năm cho thấy rằng trong quá trình điều trị chống đông máu đường uống, khoảng 23% bệnh nhân có INR đạt mục tiêu cho thấy mức D-Dimer bất thường, trong khi những bệnh nhân có mức D-Dimer bất thường có nguy cơ mắc các biến cố huyết khối và biến cố tim mạch đi kèm cao gấp 15,8 và 7,64 lần so với bệnh nhân có mức D-Dimer bình thường.

• Đối với những bệnh cụ thể hoặc những bệnh nhân cụ thể này, nồng độ D-Dimer tăng cao hoặc dương tính kéo dài thường cho thấy tiên lượng xấu hoặc bệnh trở nặng.

4. Ứng dụng D-Dimer trong liệu pháp chống đông máu đường uống:

• D-Dimer quyết định thời gian điều trị chống đông máu đường uống: Thời gian điều trị chống đông máu tối ưu cho bệnh nhân mắc huyết khối tĩnh mạch (VTE) hoặc huyết khối khác vẫn chưa được xác định rõ. Cho dù là thuốc chống đông máu đường uống thế hệ mới (NOAC) hay thuốc kháng vitamin K (VKA), các hướng dẫn quốc tế liên quan đều khuyến cáo rằng việc kéo dài thời gian điều trị chống đông máu nên được quyết định dựa trên nguy cơ chảy máu trong tháng thứ ba của liệu pháp chống đông máu, và D-Dimer có thể cung cấp thông tin cá nhân hóa cho việc này.

• D-Dimer hướng dẫn điều chỉnh cường độ thuốc chống đông máu đường uống: Warfarin và các thuốc chống đông máu đường uống thế hệ mới là những thuốc chống đông máu đường uống được sử dụng phổ biến nhất trong thực tiễn lâm sàng, cả hai đều có thể làm giảm nồng độ D-Dimer và kích hoạt hệ thống tiêu sợi huyết, từ đó gián tiếp làm giảm nồng độ D-Dimer. Kết quả thực nghiệm cho thấy việc điều trị chống đông máu dựa trên D-Dimer ở ​​bệnh nhân có hiệu quả trong việc giảm tỷ lệ các biến cố bất lợi.