Τι είναι οι εξετάσεις πήξης aPTT;


Συγγραφέας: Διάδοχος   

Ο χρόνος ενεργοποιημένης μερικής θρομβοπλαστίνης (χρόνος ενεργοποιημένης μερικής θρομβοπλαστίνης, APTT) είναι μια διαγνωστική εξέταση για την ανίχνευση ελαττωμάτων του παράγοντα πήξης της «ενδογενούς οδού» και χρησιμοποιείται σήμερα για τη θεραπεία με παράγοντες πήξης, την παρακολούθηση της θεραπείας με ηπαρινικά αντιπηκτικά και την ανίχνευση αντιπηκτικού λύκου. Το κύριο μέσο είναι τα αυτοαντισώματα κατά των φωσφολιπιδίων, η συχνότητα κλινικής εφαρμογής του είναι δεύτερη μόνο μετά τον χρόνο PT ή ίση με αυτόν.

Κλινική σημασία
Ουσιαστικά έχει την ίδια σημασία με τον χρόνο πήξης, αλλά με υψηλή ευαισθησία. Οι περισσότερες από τις μεθόδους προσδιορισμού APTT που χρησιμοποιούνται σήμερα μπορεί να είναι ανώμαλες όταν ο παράγοντας πήξης του πλάσματος είναι χαμηλότερος από 15% έως 30% του φυσιολογικού επιπέδου.
(1) Παράταση APTT: το αποτέλεσμα APTT είναι 10 δευτερόλεπτα μεγαλύτερο από αυτό του φυσιολογικού ελέγχου. Το APTT είναι η πιο αξιόπιστη εξέταση διαλογής για ενδογενή ανεπάρκεια παράγοντα πήξης και χρησιμοποιείται κυρίως για την ανακάλυψη ήπιας αιμορροφιλίας. Αν και τα επίπεδα του παράγοντα Ⅷ:C μπορούν να ανιχνευθούν κάτω από το 25% της αιμορροφιλίας Α, η ευαισθησία στην υποκλινική αιμορροφιλία (παράγοντας Ⅷ>25%) και στους φορείς αιμορροφιλίας είναι κακή. Παρατεταμένα αποτελέσματα παρατηρούνται επίσης σε ανεπάρκειες παράγοντα Ⅸ (αιμορροφιλία Β), Ⅺ και Ⅶ. Όταν αυξάνονται τα επίπεδα αντιπηκτικών ουσιών στο αίμα, όπως οι αναστολείς του παράγοντα πήξης ή ηπαρίνης, η ανεπάρκεια προθρομβίνης, ινωδογόνου και παραγόντων V, X μπορεί επίσης να παραταθεί, αλλά η ευαισθησία είναι ελαφρώς κακή. Η παράταση APTT μπορεί επίσης να παρατηρηθεί σε άλλους ασθενείς με ηπατική νόσο, διάχυτη ενδοφλέβια έγχυση αίματος (ΔΕΠ) και μεγάλη ποσότητα αίματος από τράπεζες.
(2) Βράχυνση του APTT: παρατηρείται σε ΔΕΠ, προθρομβωτική κατάσταση και θρομβωτική νόσο.
(3) Παρακολούθηση της θεραπείας με ηπαρίνη: Το APTT είναι πολύ ευαίσθητο στη συγκέντρωση ηπαρίνης στο πλάσμα, επομένως αποτελεί σήμερα έναν ευρέως χρησιμοποιούμενο δείκτη εργαστηριακής παρακολούθησης. Προς το παρόν, πρέπει να σημειωθεί ότι το αποτέλεσμα της μέτρησης APTT πρέπει να έχει γραμμική σχέση με τη συγκέντρωση ηπαρίνης στο πλάσμα εντός του θεραπευτικού εύρους, διαφορετικά δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται. Γενικά, κατά τη διάρκεια της θεραπείας με ηπαρίνη, συνιστάται η διατήρηση του APTT σε 1,5 έως 3,0 φορές μεγαλύτερο από το φυσιολογικό επίπεδο ελέγχου.
Ανάλυση αποτελεσμάτων
Κλινικά, οι δοκιμασίες APTT και PT χρησιμοποιούνται συχνά ως διαγνωστικές εξετάσεις για τη λειτουργία της πήξης του αίματος. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μετρήσεων, υπάρχουν περίπου οι ακόλουθες τέσσερις περιπτώσεις:
(1) Τόσο ο APTT όσο και ο PT είναι φυσιολογικοί: Με εξαίρεση τα φυσιολογικά άτομα, παρατηρείται μόνο σε κληρονομική και δευτερογενή ανεπάρκεια FXIII. Οι επίκτητες είναι συχνές σε σοβαρή ηπατική νόσο, όγκο ήπατος, κακόηθες λέμφωμα, λευχαιμία, αντισώματα κατά του παράγοντα XIII, αυτοάνοση αναιμία και κακοήθη αναιμία.
(2) Παρατεταμένος χρόνος πήξης (APTT) με φυσιολογικό χρόνο πήξης (PT): Οι περισσότερες αιμορραγικές διαταραχές προκαλούνται από ελαττώματα στην ενδογενή οδό πήξης. Όπως η αιμορροφιλία Α, Β και η ανεπάρκεια του παράγοντα Ⅺ. Υπάρχουν αντισώματα κατά του παράγοντα Ⅷ, Ⅸ, Ⅺ στην κυκλοφορία του αίματος.
(3) Φυσιολογικός APTT με παρατεταμένο PT: οι περισσότερες αιμορραγικές διαταραχές προκαλούνται από ελαττώματα στην εξωτερική οδό πήξης, όπως η γενετική και η επίκτητη ανεπάρκεια του παράγοντα VII. Οι επίκτητες είναι συχνές σε ηπατικές παθήσεις, διάρροια πεπτιδίων, αντισώματα κατά του παράγοντα VII στην κυκλοφορία του αίματος και από του στόματος αντιπηκτικά.
(4) Τόσο ο APTT όσο και ο PT είναι παρατεταμένοι: οι περισσότερες αιμορραγικές διαταραχές προκαλούνται από ελαττώματα στην κοινή οδό πήξης, όπως η γενετική και η επίκτητη ανεπάρκεια των παραγόντων X, V, II και I. Οι επίκτητες παρατηρούνται κυρίως σε ηπατικές νόσους και σε διάμεση πεπτική αγγειοδιαστολή (ΔΕΠ), και οι παράγοντες X και II μπορεί να μειωθούν όταν χρησιμοποιούνται από του στόματος αντιπηκτικά. Επιπλέον, όταν υπάρχουν αντισώματα κατά του παράγοντα X, κατά του παράγοντα V και κατά του παράγοντα II στην κυκλοφορία του αίματος, αυτά παρατείνονται επίσης ανάλογα. Όταν η ηπαρίνη χρησιμοποιείται κλινικά, τόσο ο APTTT όσο και ο PT παρατείνονται ανάλογα.