လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သွေးလည်ပတ်မှုစနစ်ဟာ အဓိကအားဖြင့် အစိတ်အပိုင်းသုံးပိုင်းနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။

၁။ သွေးကြော၏ တင်းအား ၂။ သွေးဥမွှားများသည် သွေးခဲများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း ၃။ သွေးခဲစေသော အချက်များ စတင်ခြင်း

ကျွန်ုပ်တို့ ဒဏ်ရာရသောအခါ အရေပြားအောက်ရှိ သွေးကြောများကို ပျက်စီးစေပြီး သွေးများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ တစ်ရှူးများထဲသို့ စိမ့်ဝင်ကာ အရေပြား မပျက်စီးပါက အညိုအမဲစွဲခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြား ပွန်းပဲ့ပါက သွေးယိုစိမ့်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤအချိန်တွင် ခန္ဓာကိုယ်သည် သွေးတိတ်စေသော ယန္တရား စတင်ပါလိမ့်မည်။

ပထမဦးစွာ သွေးကြောများ ကျဉ်းမြောင်းလာပြီး သွေးစီးဆင်းမှုကို လျော့ကျစေသည်

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ သွေးဥမွှားတွေဟာ စုပုံလာပါတယ်။ သွေးကြောတစ်ခု ပျက်စီးသွားတဲ့အခါ ကော်လာဂျင် ပေါ်လာပါတယ်။ ကော်လာဂျင်က သွေးဥမွှားတွေကို ဒဏ်ရာရရှိတဲ့နေရာကို ဆွဲဆောင်ပြီး သွေးဥမွှားတွေဟာ အတူတကွ ကပ်ငြိပြီး အပေါက်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ သွေးထွက်လွန်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးတဲ့ အတားအဆီးတစ်ခုကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် တည်ဆောက်ပေးပါတယ်။

ဖိုင်ဘရင်သည် ဆက်လက်တွယ်ကပ်နေပြီး သွေးဥမွှားများကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ ချိတ်ဆက်နိုင်စေပါသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သွေးခဲတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ သွေးများ ပိုမိုထွက်ခွာခြင်းကို တားဆီးပေးပြီး ပြင်ပမှ ရောဂါပိုးမွှားများ ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားဆီးပေးပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ သွေးခဲလမ်းကြောင်းကိုလည်း အသက်ဝင်စေပါသည်။

ပြင်ပချန်နယ်နှင့် အတွင်းပိုင်းချန်နယ် နှစ်မျိုးရှိသည်။

ပြင်ပသွေးခဲခြင်းလမ်းကြောင်း- ပျက်စီးနေသောတစ်ရှူးများသည် factor III နှင့် သွေးထိတွေ့ခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ တစ်ရှူးပျက်စီးပြီး သွေးကြောပေါက်သွားသောအခါ၊ ပေါ်လွင်နေသော factor III သည် factor X ကို အသက်ဝင်စေရန် ပလာစမာရှိ Ca2+ နှင့် VII ပါဝင်သော ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်သော factor III သည် သွေးကြောများပြင်ပရှိ တစ်ရှူးများမှ လာသောကြောင့် ၎င်းကို ပြင်ပသွေးခဲခြင်းလမ်းကြောင်းဟုခေါ်သည်။

အတွင်းပိုင်းသွေးခဲခြင်းလမ်းကြောင်း- factor XII ကို အသက်ဝင်စေခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ သွေးကြောပျက်စီးပြီး subintimal collagen အမျှင်များ ပေါ်လာသောအခါ၊ ၎င်းသည် Ⅻ မှ Ⅻa သို့ အသက်ဝင်စေပြီး ထို့နောက် Ⅺ မှ Ⅺa သို့ အသက်ဝင်စေနိုင်သည်။ Ⅺa သည် Ca2+ ရှိနေချိန်တွင် Ⅸa ကို အသက်ဝင်စေပြီး ထို့နောက် Ⅸa သည် အသက်ဝင်စေသော Ⅷa၊ PF3 နှင့် Ca2+ တို့ဖြင့် ရှုပ်ထွေးသော အရာတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကာ X ကို ဆက်လက်အသက်ဝင်စေသည်။ အထက်ဖော်ပြပါ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် သွေးခဲခြင်းတွင် ပါဝင်သော အချက်များအားလုံးသည် သွေးကြောများရှိ သွေးပလာစမာတွင် ရှိနေသောကြောင့် ၎င်းတို့ကို အတွင်းပိုင်းသွေးခဲခြင်းလမ်းကြောင်းဟု ခေါ်သည်။

factor X အဆင့်မှာ လမ်းကြောင်းနှစ်ခု ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် သွေးခဲခြင်းဖြစ်စဉ်မှာ ဒီ factor ဟာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ပါတယ်။ Factor X နဲ့ factor V တို့ဟာ ပလာစမာထဲက လှုပ်ရှားမှုမရှိတဲ့ factor II (prothrombin) ကို တက်ကြွတဲ့ factor IIa (thrombin) အဖြစ်သို့ လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။ ဒီ thrombin ပမာဏ များပြားလွန်းတာက သွေးဥမွှားတွေကို ပိုမိုလှုံ့ဆော်ပေးပြီး အမျှင်တွေ ဖွဲ့စည်းစေပါတယ်။ thrombin ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်အောက်မှာ ပလာစမာထဲမှာ ပျော်ဝင်နေတဲ့ fibrinogen ကို fibrin monomers အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ thrombin က XIII မှ XIIIa အထိ လှုံ့ဆော်ပေးပြီး fibrin monomers တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ fibrin bodies တွေဟာ ရေမှာ မပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ fibrin polymers တွေ ဖွဲ့စည်းဖို့ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ပြီး သွေးဆဲလ်တွေကို ဝန်းရံဖို့၊ သွေးခဲတွေ ဖွဲ့စည်းဖို့နဲ့ သွေးခဲခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို အပြီးသတ်ဖို့ ကွန်ရက်တစ်ခုအဖြစ် အပြန်အလှန် ယှက်နွယ်စေပါတယ်။ ဒီ thrombus ဟာ နောက်ဆုံးမှာ ဒဏ်ရာကို မြင့်တက်လာတဲ့အခါ ကာကွယ်ပေးတဲ့ အနာကွက်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးပြီး သွေးဥမွှားတွေအောက်မှာ အရေပြားအလွှာအသစ်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းပေးပါတယ်။ သွေးကြောတွေ ကွဲအက်ပြီး ပေါ်နေတဲ့အခါမှသာ fibrin ဟာ အသက်ဝင်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ပုံမှန်ကျန်းမာတဲ့ သွေးကြောတွေမှာ သွေးခဲတွေ မဖြစ်ပေါ်စေပါဘူး။

ဒါ့အပြင် သွေးခဲတွေစုပုံလာခြင်းကြောင့် သွေးကြောတွေ ကွဲထွက်သွားရင် သွေးခဲတွေ အများကြီးစုပုံလာပြီး နောက်ဆုံးမှာ သွေးကြောတွေကို ပိတ်ဆို့ဖို့ သွေးခဲတွေ အများကြီးဖြစ်ပေါ်စေတယ်ဆိုတာကိုလည်း ညွှန်ပြနေပါတယ်။ ဒါဟာ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါနဲ့ လေဖြတ်ခြင်းတို့ရဲ့ ရောဂါဗေဒဆိုင်ရာ ယန္တရားတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။