Apá mẹ́ta ni ó wà nínú ẹ̀jẹ̀ ara ènìyàn:

1. Ìfúnpọ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ fúnra rẹ̀ 2. Àwọn platelets ń ṣe àkójọpọ̀ embolus 3. Ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ohun tí ó ń fa ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀

Tí a bá farapa, a máa ń ba àwọn ohun èlò ẹ̀jẹ̀ tó wà lábẹ́ awọ ara jẹ́, èyí tó lè mú kí ẹ̀jẹ̀ yọ́ wọ inú àwọn àsopọ̀ ara wa, tó lè di ìpalára tí awọ ara bá wà láìsí ìṣòro, tàbí kí ó ṣẹ̀jẹ̀ tí awọ ara bá bàjẹ́. Ní àkókò yìí, ara yóò bẹ̀rẹ̀ sí í lo ẹ̀rọ hemostatic.

Àkọ́kọ́, àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ dínkù, wọ́n sì dín ìṣàn ẹ̀jẹ̀ kù

Èkejì, àwọn platelets máa ń kóra jọ. Tí ẹ̀jẹ̀ bá bàjẹ́, collagen máa ń fara hàn. Collagen máa ń fa platelets sí ibi tí ó farapa, àwọn platelets náà sì máa ń so pọ̀ láti ṣe plug kan. Wọ́n máa ń yára kọ́ ìdènà kan tí kò ní jẹ́ kí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ jù.

Fibrin ń bá a lọ láti so mọ́ ara, èyí tó ń jẹ́ kí àwọn platelets so pọ̀ dáadáa. Níkẹyìn, ẹ̀jẹ̀ máa ń dì, èyí tó ń dènà ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ láti jáde kúrò nínú ara, tó sì tún ń dènà àwọn kòkòrò àrùn búburú láti wọ inú ara wa láti òde. Ní àkókò kan náà, ipa ọ̀nà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú ara náà tún ń ṣiṣẹ́.

Oríṣi ọ̀nà méjì ló wà tí a lè lò láti fi ṣe àwọn ikanni ìta àti ti inú.

Ọ̀nà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ láti òde ara: Ó bẹ̀rẹ̀ nípa fífi ara hàn sí ìfọ́ ẹ̀jẹ̀ láti ọwọ́ factor III. Nígbà tí àsopọ bá bàjẹ́ àti tí ẹ̀jẹ̀ bá bẹ́, factor III tí ó fara hàn yóò ṣẹ̀dá àkópọ̀ kan pẹ̀lú Ca2+ àti VII nínú plasma láti mú factor X ṣiṣẹ́. Nítorí pé factor III tí ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ yìí wá láti inú àwọn àsopọ tí ó wà níta àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, a ń pè é ní ọ̀nà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ láti òde ara.

Ọ̀nà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ inú: bẹ̀rẹ̀ nípasẹ̀ ìṣiṣẹ́ factor XII. Nígbà tí iṣan ẹ̀jẹ̀ bá bàjẹ́ tí àwọn okùn collagen tí ó wà ní ìsàlẹ̀ bá fara hàn, ó lè mú Ⅻ sí Ⅻa ṣiṣẹ́, lẹ́yìn náà ó mú Ⅺ sí Ⅺa ṣiṣẹ́. Ⅺa mú Ⅸa ṣiṣẹ́ níwájú Ca2+, lẹ́yìn náà Ⅸa ṣe àkópọ̀ kan pẹ̀lú Ⅷa tí a mú ṣiṣẹ́, PF3, àti Ca2+ láti mú X ṣiṣẹ́ síwájú sí i. Àwọn ohun tí ó níí ṣe pẹ̀lú ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú ìlànà tí a mẹ́nu kàn lókè yìí gbogbo wọn wà nínú plasma ẹ̀jẹ̀ nínú àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, nítorí náà a pè wọ́n ní ipa ọ̀nà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ inú ara.

Ìdíwọ̀n yìí ní ipa pàtàkì nínú ìṣàkójọpọ̀ ìṣàkójọpọ̀ nítorí ìṣọ̀kan àwọn ipa ọ̀nà méjì ní ìpele ìdíwọ̀n X Factor X àti ìdíwọ̀n V mú kí ìṣàkópọ̀ àìṣiṣẹ́ II (prothrombin) ṣiṣẹ́ nínú plasma sí active factor IIa, (thrombin). Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwọ̀n thrombin wọ̀nyí ń yọrí sí ìṣiṣẹ́ síwájú sí i ti platelets àti ìṣẹ̀dá àwọn okùn. Lábẹ́ ìṣiṣẹ́ thrombin, fibrinogen tí ó yọ́ nínú plasma ni a ń yípadà sí fibrin monomers; ní àkókò kan náà, thrombin ń mú XIII sí XIIIa ṣiṣẹ́, ó ń ṣe fibrin monomers. Àwọn ara fibrin ń so pọ̀ mọ́ ara wọn láti ṣẹ̀dá àwọn polymer fibrin tí kò lè yọ́ nínú omi, wọ́n sì ń so ara wọn pọ̀ mọ́ nẹ́tíwọ́ọ̀kì láti fi so àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ mọ́, láti ṣẹ̀dá ìṣàkójọpọ̀ ẹ̀jẹ̀, àti láti parí ilana ìṣàkójọpọ̀ ẹ̀jẹ̀. Thrombus yìí nígbẹ̀yìn gbẹ́yín ń ṣẹ̀dá ìfọ́ kan tí ó ń dáàbò bo ọgbẹ́ náà bí ó ti ń dìde tí ó sì ń ṣe àwọ̀ ara tuntun lábẹ́ Platelets àti fibrin ni a ń ṣiṣẹ́ nìkan nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá ya tí ó sì fara hàn, èyí tí ó túmọ̀ sí pé nínú àwọn ẹ̀jẹ̀ tí ó wà ní ìlera déédéé wọn kì í fa ìṣàkójọpọ̀ láìròtẹ́lẹ̀.

Ṣùgbọ́n ó tún fihàn pé bí àwọn ohun èlò ẹ̀jẹ̀ rẹ bá ya nítorí ìdúró plaque, yóò fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ platelets láti kórajọ, nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín yóò di ọ̀pọ̀lọpọ̀ thrombus láti dí àwọn ohun èlò ẹ̀jẹ̀. Èyí tún ni ìlànà àrùn ọkàn, ìfàsẹ́yìn ọkàn, àti stroke.