Eritrosit sedimantasyon hızı (ESR), plazma viskozitesi, özellikle de eritrositler arasındaki agregasyon kuvveti ile ilişkilidir. Kırmızı kan hücreleri arasındaki agregasyon kuvveti büyükse, eritrosit sedimantasyon hızı hızlıdır ve bunun tersi de geçerlidir. Bu nedenle, eritrosit sedimantasyon hızı klinik olarak sıklıkla eritrositler arası agregasyonun bir göstergesi olarak kullanılır. ESR spesifik olmayan bir testtir ve tek başına herhangi bir hastalığı teşhis etmek için kullanılamaz.

ESR'nin klinik olarak başlıca kullanım alanları şunlardır:

1. Tüberküloz ve romatizmal ateşin değişimlerini ve tedavi etkilerini gözlemlemek için, hızlanmış ESR (eritrosit sedimantasyon hızı) hastalığın tekrarladığını ve aktif olduğunu gösterir; hastalık iyileştiğinde veya durduğunda, ESR kademeli olarak normale döner. Ayrıca tanı koymada referans olarak da kullanılır.

2. Miyokard enfarktüsü ve anjina pektoris, mide kanseri ve mide ülseri, pelvik kanserli kitle ve komplike olmayan yumurtalık kisti gibi bazı hastalıkların ayırıcı tanısı. İlkinde ESR anlamlı derecede artmışken, ikincisinde normal veya hafif artmıştı.

3. Multipl miyelom hastalarında plazmada büyük miktarda anormal globulin bulunur ve eritrosit sedimantasyon hızı oldukça hızlanır. Eritrosit sedimantasyon hızı önemli tanı göstergelerinden biri olarak kullanılabilir.

4. ESR, romatoid artrit aktivitesinin laboratuvar göstergesi olarak kullanılabilir. Hasta iyileştiğinde, eritrosit sedimantasyon hızı düşebilir. Bununla birlikte, klinik gözlemler, romatoid artritli bazı hastalarda, eklem ağrısı, şişlik ve sabah sertliği gibi belirti ve semptomlar iyileşirken eritrosit sedimantasyon hızının (mutlaka normale dönmese de) düşebildiğini, ancak diğer hastalarda, klinik eklem semptomları tamamen ortadan kalksa bile, eritrosit sedimantasyon hızının düşmediğini ve yüksek seviyede kaldığını göstermektedir.