In medische termen is "stolling" een complex fysiologisch proces dat verwijst naar een reeks reacties waarbij bloed verandert van vloeibaar naar vaste, gelachtige bloedstolsels. Het belangrijkste doel is het stoppen van bloedingen en het voorkomen van overmatig bloedverlies. Hieronder volgt een gedetailleerde uitleg vanuit de perspectieven van stollingsfactoren, het stollingsproces en abnormale stollingsmechanismen:

1. Stollingsfactoren: Het bloed bevat vele stollingsfactoren, zoals factor I (fibrinogeen), factor II (protrombine), factor V, factor VII, factor VIII, factor IX, factor X, factor XI, factor XII, enzovoort. De meeste worden in de lever aangemaakt. Deze stollingsfactoren spelen een cruciale rol in het stollingsproces en zorgen er via een reeks activeringen en interacties voor dat het bloed uiteindelijk stolt.

2. Stollingsproces: Dit kan worden onderverdeeld in de intrinsieke stollingsroute en de exogene stollingsroute. Beide routes komen uiteindelijk samen in de gemeenschappelijke stollingsroute, waar trombine wordt gevormd. Trombine zet vervolgens fibrinogeen om in fibrine, waardoor een bloedstolsel ontstaat.
(1) Intrinsieke stollingsroute: Wanneer het vasculaire endotheel beschadigd raakt en het bloed in contact komt met de blootgelegde subendotheliale collageenvezels, wordt factor XII geactiveerd, waarmee de intrinsieke stollingsroute wordt gestart. Vervolgens worden factor XI, factor IX, factor X, enzovoort achtereenvolgens geactiveerd, en uiteindelijk vormen factor X, factor V, calciumionen en fosfolipiden samen op het fosfolipideoppervlak dat door bloedplaatjes wordt geleverd, de protrombine-activator.

(2) Extrinsieke stollingsroute: Deze wordt geïnitieerd door de afgifte van weefselfactor (TF) als gevolg van weefselschade. TF combineert met factor VII tot een TF-VII-complex, dat factor X activeert en vervolgens protrombine-activator vormt. De extrinsieke stollingsroute is sneller dan de intrinsieke stollingsroute en kan ervoor zorgen dat bloed in een kortere tijd stolt.

(3) Gemeenschappelijk stollingspad: Nadat de protrombine-activator is gevormd, wordt protrombine geactiveerd tot trombine. Trombine is een belangrijke stollingsfactor die de omzetting van fibrinogeen in fibrinemonomeren katalyseert. Onder invloed van factor XIII en calciumionen vormen de fibrinemonomeren dwarsverbindingen tot stabiele fibrinepolymeren. Deze fibrinepolymeren vormen een netwerk waarin bloedcellen worden ingesloten, waardoor bloedstolsels ontstaan ​​en het stollingsproces wordt voltooid.

3. Abnormaal stollingsmechanisme: inclusief hypercoagulabiliteit en stollingsstoornissen.
(1) Hypercoagulabiliteit: Het lichaam bevindt zich in een hypercoagulabele toestand en is vatbaar voor trombose. Bijvoorbeeld bij ernstig trauma, grote operaties, kwaadaardige tumoren, enz., neemt de activiteit van stollingsfactoren en bloedplaatjes in het bloed toe, en de bloedviscositeit stijgt, wat gemakkelijk kan leiden tot trombose. Dit kan ernstige aandoeningen veroorzaken, zoals longembolie, herseninfarct, hartinfarct, enz., en levensbedreigend zijn.

(2) Stollingsstoornis: verwijst naar het ontbreken of de abnormale werking van bepaalde stollingsfactoren in het bloedstollingsproces, wat leidt tot een verhoogde bloedingsneiging. Veelvoorkomende oorzaken zijn onder andere erfelijke tekorten aan stollingsfactoren, zoals hemofilie A (tekort aan factor VIII) en hemofilie B (tekort aan factor IX); vitamine K-tekort, dat de synthese van de factoren II, VII, IX en X beïnvloedt; leverziekte, die leidt tot een verminderde synthese van stollingsfactoren; en het gebruik van anticoagulantia, zoals warfarine en heparine, die het stollingsproces remmen.

De bloedstolling speelt een essentiële rol bij het handhaven van de normale fysiologische functies van het menselijk lichaam. Elke afwijking in de stollingsfunctie kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid. In de klinische praktijk worden diverse stollingsonderzoeken, zoals de protrombinetijd (PT), de geactiveerde partiële tromboplastinetijd (APTT) en de fibrinogeenbepaling, vaak gebruikt om de stollingsfunctie van de patiënt te evalueren, zodat stollingsgerelateerde aandoeningen tijdig kunnen worden opgespoord en behandeld.